
Meer woningen, minder barrières: kansen voor versnelling van de woningbouw
De woningbouwopgave in Nederland is groot en urgent. Om richting 2030 jaarlijks 100.000 nieuwe woningen te realiseren, komt demissionair minister Mona Keijzer (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) met een samenhangend pakket aan voorgestelde maatregelen. Daarbij wordt ingezet op twee sporen: het versterken van het gemeentelijke grondbeleid en het versoepelen van bouwtechnische regels. Het doel is duidelijk: sneller bouwen, tegen lagere kosten, zonder concessies te doen aan de basiskwaliteit.
Ondersteuning bij actief grondbeleid
Gemeenten spelen een cruciale rol in het mogelijk maken van woningbouw, maar beschikken niet altijd over de middelen of mogelijkheden om actief grondbeleid te voeren. De minister wil hier verandering in brengen en stelt voor om 390 miljoen euro beschikbaar te stellen voor een nieuwe regeling. Hiermee kunnen gemeenten strategische grondposities verwerven, waarbij het Rijk niet alleen financieel ondersteunt, maar ook meedeelt in risico’s en mogelijke opbrengsten.
De regeling is bewust laagdrempelig vormgegeven. Er komen geen zware selectiecriteria, zodat ook kleinere of financieel minder krachtige gemeenten kunnen deelnemen. Wel zal gestuurd worden op het type project en de verwachte maatschappelijke meerwaarde. Ook bij faciliterend grondbeleid, waarbij de gemeente geen eigenaar is van de grond, komt er ondersteuning. Bijvoorbeeld bij het maken van duidelijke afspraken met ontwikkelaars over kostenverhaal en voorwaarden.
Minder regels en lagere kosten
Naast de inzet op grondbeleid wil Keijzer onnodige vertraging en kosten in de bouw beperken. Naar aanleiding van het advies van de werkgroep STOER worden diverse technische eisen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) aangepast. Denk aan het verlagen van minimale plafondhoogtes, het toestaan van steilere trappen en het versoepelen van geluidseisen. Dit moet bouwen goedkoper en sneller maken, met behoud van de noodzakelijke kwaliteitseisen.
Ook komt de eerder aangekondigde aanscherping van de milieuprestatie-eis (MPG) voor woningen voorlopig te vervallen. In plaats daarvan bereidt het kabinet de sector voor op een nieuwe Europese norm: de whole life cycle global warming potential (wlc-gwp), die kijkt naar de totale uitstoot over de levensduur van een gebouw. De minister streeft naar invoering begin 2026. Of die termijn haalbaar is, hangt mede af van de uitvoering en beschikbaarheid van gronden. Toch maakt het Rijk hiermee duidelijk op meerdere fronten tegelijk te willen versnellen.
Inwonersonderzoek
Bij het realiseren van woningbouwprojecten speelt niet alleen financiering of regelgeving een rol, maar ook het betrekken van inwoners. Of het nu gaat om het aanwijzen van nieuwbouwlocaties, het aanpassen van de woonomgeving of het ontwikkelen van sociale woningbouw: draagvlak en betrokkenheid zijn essentieel. Inwonersonderzoek helpt gemeenten om inzicht te krijgen in hoe inwoners denken over geplande ontwikkelingen, welke behoeften en zorgen er leven en waar kansen liggen voor participatie. Het draagt bij aan transparante besluitvorming én versterkt het vertrouwen tussen overheid en samenleving.
Zeker bij ingrijpende projecten, zoals de herstructurering van wijken of de komst van nieuwe woonwijken aan de rand van een dorp, is het waardevol om voorafgaand aan het besluitvormingstraject een goed beeld te hebben van de lokale opvattingen. Een zorgvuldig uitgevoerd inwonersonderzoek levert niet alleen data op, maar ook richting: het helpt gemeenten om keuzes beter te onderbouwen, communicatie effectiever in te richten en uiteindelijk woningbouwbeleid beter te laten aansluiten op wat inwoners daadwerkelijk nodig vinden.
Meer informatie over onze onderzoeksmethoden?
Wilt u meer weten over inwonersonderzoek of informatie over onze aanpak? Neem gerust contact op met onze collega Robbert Klein Koerkamp.
U kunt ons ook bereiken via ons contactformulier of u kunt ons bellen op 050 – 711 52 55 (kantoor Groningen) of 030 – 20 74 268 (kantoor Utrecht).