Draagvlakonderzoek

Indien u als bestuurder van een gemeente, instelling of bedrijf het voornemen heeft om een ingrijpende verandering door te voeren, dan wilt u vooraf graag weten of de plannen op voldoende steun kunnen rekenen. Een draagvlakonderzoek kan u hierbij helpen. Dit zogenaamde draagvlak kan gemeten worden door een enquête te houden onder de doelgroep. Denk hierbij aan burgers, ondernemers, cliënten, medewerkers en klanten. Het gaat hierbij niet alleen om het aantal voor- en tegenstemmers, maar het is ook van belang om zicht te krijgen op onderbouwde meningen en hoe men aankijkt tegen de mogelijke gevolgen die de plannen met zich meebrengen. 

Voorbeelden draagvlakonderzoek

draagvlakonderzoekEnneüs heeft de afgelopen jaren diverse draagvlakonderzoeken uitgevoerd. Zo zijn wij bedreven in draagvlakonderzoek ten behoeve van bijvoorbeeld:


“Enneüs is in staat geweest om in opdracht van drie gemeenten uit Drenthe een omvangrijk en kwalitatief goed onderzoek uit voeren naar het draagvlak voor windenergie. Gelet op de grote belangen, de politieke gevoeligheid en de gepolariseerde opvattingen over dit onderwerp is dat een prestatie die vermeld mag worden.”

Peter van der Veen, Projectcoördinator Afdeling Ruimte, Aa en Hunze


Werkwijze Enneüs bij draagvlakonderzoek

Enneüs heeft ruime ervaring met het uitvoeren van draagvlakonderzoek en wij zijn dan ook in ruime mate geëquipeerd om metingen naar draagvlak uit te voeren. U kunt dit in zijn geheel door ons laten uitvoeren, maar u kunt ons ook inschakelen voor onderdelen van uw onderzoek. Een procesmatige aanpak is cruciaal voor een optimaal draagvlakonderzoek. Wij onderscheiden de volgende fasen:

Fase 1 – Voorbereiding onderzoek

Een goede voorbereiding is het halve werk zegt men wel eens. In het geval van draagvlakonderzoek een absolute must.

  • Werkgroep

In het geval diverse interne stakeholders een belang hebben bij een dergelijk onderzoek en het onderzoek veel maatwerk vereist, is het verstandig om een werkgroep vanuit de opdrachtgever in te stellen. De werkgroep vertegenwoordigt de opdrachtgever, heeft een klankbord- en adviesfunctie en communiceert met het onderzoeksbureau.

  • Stakeholdersanalyse

De stakeholders zijn degenen die op de één of andere manier belang hebben bij (de inhoud van) het draagvlakonderzoek. Gezamenlijk bepalen we wie de stakeholders zijn, wat hun belangen zijn en hoe we daar met het onderzoek rekening mee dienen te houden.

  • Communicatieplan

Draagvlakonderzoeken zijn veelal (politiek) beladen onderzoeken. Het toepassen van de juiste interne en externe communicatie is daarom ook van groot belang. In het geval van onderzoek onder burgers kunt u denken aan middelen als thema-avonden, rondetafelsessies, berichtgevingen in de lokale media of vooraankondigingen per brief.

  • Onderzoeksdoelgroep

Het vaststellen van de onderzoeksdoelgroep is niet in alle gevallen even eenduidig. In het geval het onderzoek betrekking heeft op een gebied waar het parkeerbeleid wordt aangepast, kan de selectie plaatsvinden op basis van de wijken waar dit beleid betrekking op heeft. Bij draagvlakonderzoek naar de (mogelijke) realisatie van windmolenparken spelen bijvoorbeeld externe factoren als zicht en geluidsoverlast een rol bij het bepalen van de onderzoeksdoelgroep. Het selecteren van de onderzoeksdoelgroep op basis van een straal is hierbij bijvoorbeeld gebruikelijk.

  • Vragenlijst

Keuzes die gemaakt moeten worden zijn onder andere de te bevragen thema’s, antwoordmogelijkheden, aantal vragen en open/gesloten vragen. Vanuit onze ervaring hebben wij de beschikking over een grote dataset aan mogelijke vragen die ter inspiratie kunnen dienen. Draagvlakonderzoek blijft echter maatwerk. Wij komen samen met de opdrachtgever tot de meest optimale vragenlijst.

  • Responsverhogende maatregelen

Wij zullen de opdrachtgever aanbevelingen doen over respons verhogende maatregelen. Deze maatregelen zitten als het ware verweven in ons plan van aanpak. Denk bijvoorbeeld aan het moment waarop vragenlijsten worden verstuurd, het sturen van vooraankondigingen en de communicatie over de wijze waarop de opdrachtgever omgaat met de privacy van de respondenten.

  • Dataverzamelingsmethoden

Bij grotere groepen (100+) zijn kwantitatieve methoden geschikt zoals schriftelijke of online vragenlijsten. Bij kleinere groepen is het het overwegen waard om te kiezen voor telefonische interviews, face-to-face interviews of bijvoorbeeld groepsgesprekken. Een combinatie van kwantitatief en kwalitatief onderzoek is ook zeer wel mogelijk.

  • Verzending vragenlijsten

In het geval schriftelijke vragenlijsten verstuurd moeten worden, verdient het aanbeveling om gebruik te maken van het briefpapier van de opdrachtgever. Hiermee wordt vertrouwen gewekt bij de respondent. Dit komt de respons over het algemeen ten goede. Enneüs kan al het drukwerk en de verzendingen voor u uit handen nemen.


“De samenwerking met Enneüs hebben wij als gemeente als zeer prettig ervaren. Enneüs heeft een plan van aanpak voor het draagvlakonderzoek opgesteld dat paste bij onze wensen en behoeftes. Er werd altijd snel gereageerd op onze vragen. Het onderzoek voldeed aan onze verwachtingen.”

Gwynne Janssen, beleidsmedewerker Openbare Orde en Veiligheid gemeente Teylingen 


Fase 2 – Dataverzameling

De dataverzameling geschiedt conform de methode zoals afgesproken tijdens de voorbereidingsfase. In het geval van online vragenlijsten zal de vragenlijst worden geprogrammeerd in onze online enquête tool. Onze online enquêtetool is professionele surveysoftware met waterdichte beveiliging en is tevens zeer gebruiksvriendelijk voor de respondent. Dat betekent dat de respondent de vragenlijst op desktop, tablet dan wel mobiele telefoon kan invullen.Tijdens de dataverzamelingsperiode staat onze helpdesk paraat om ondersteuning te bieden aan degenen die uitgenodigd zijn voor deelname aan het onderzoek.

Fase 3 – Analyse, rapportage en terugkoppeling resultaten

Nadat de data verzameld zijn, zullen wij de uitkomsten analyseren en differentiaties in onze analyses aanbrengen waar dat wenselijk wordt geacht. Het resultaat van het draagvlakonderzoek is een helder, gestructureerd en goed leesbaar eindrapport. Een eindbespreking met de werkgroep en eventuele andere interne stakeholders vormt de afsluiting van het project waarbij wij de resultaten zullen presenteren en gezamenlijk de uitkomsten verder zullen duiden. In het geval van gemeenten, kan het wenselijk zijn om tevens een presentatie aan de gemeenteraden te verzorgen.

Kunnen wij u ergens mee helpen?

Voor meer informatie over draagvlakonderzoek, de werkwijze van Enneüs of overige vragen, kunt u telefonisch contact opnemen via 050, een e-mail sturen naar m.bloem@enneus.nl of een bericht achterlaten via het contactformulier.

Praktijkvoorbeelden

De gemeente Oldambt heeft Enneüs gevraagd een draagvlakonderzoek uit te voeren naar de mogelijke realisatie van Zonneweide Finsterwolde. De resultaten van dit onderzoek worden meegenomen bij het door de raad te nemen besluit over de realisatie van Zonneweide Finsterwolde.
Meer over dit praktijkvoorbeeld
Enneüs heeft op verzoek van de gemeenteraad van Alphen aan den Rijn een draagvlakonderzoek uitgevoerd naar de uitbreiding van de openingstijden van de nachtfoodhoreca. Uit het onderzoek blijkt dat...
Meer over dit praktijkvoorbeeld
Enneüs heeft voor de gemeente Rotterdam een draagvlakonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek heeft betrekking op een (te realiseren) psychiatrisch centrum in Rotterdam. De gemeente wil graag op inzicht in de mening van huishoudens in de nabije omgeving van het centrum. Het gaat om ongeveer 5.200 huishoudens.
Meer over dit praktijkvoorbeeld
In gemeente Eemnes is begin 2018 een nieuw college gevormd. In Eemnes wordt gewerkt aan de realisatie van het ‘Huis van Eemnes’. Er bestaat discussie over met name de locatie waar het Huis van Eemnes gerealiseerd moet worden. Het college van B&W wenst een beeld te krijgen wat de bewoners van de Gemeente Eemnes vinden over dit onderwerp door middel van een onafhankelijk onderzoek onder een representatieve groep inwoners. Enneüs is gevraagd om dit draagvlakonderzoek voor de gemeente uit te voeren.
Meer over dit praktijkvoorbeeld
De gemeente Teylingen heeft Enneüs gevraagd om onderzoek te doen naar het draagvlak bij bewoners en ondernemers om de jaarlijkse kermis te verplaatsen naar het centrum van Sassenheim.
Meer over dit praktijkvoorbeeld
De gemeenten Lochem, Zutphen en Brummen hebben Enneüs gevraagd een draagvlakonderzoek uit te voeren naar de mogelijke realisatie van windmolens op de locatie de Mars/ Twentekanaal (grondgebied gemeente Zutphen).
Meer over dit praktijkvoorbeeld
Draagvlakonderzoek over de komst van een windmolenpark in de gemeenten Aa en Hunze, Borger-Odoorn en Stadskanaal.
Meer over dit praktijkvoorbeeld
Draagvlakonderzoek onder de bewoners van gemeente Heemstede over een vergunningenbeleid.
Meer over dit praktijkvoorbeeld